Yeşil Çay Demleme Nasıl Olur ?

Yeşil çay antioksidan ve termojenik özellikleri olan çok ayrıcalıklı bir “süper besin”.

Yeşil çay içme alışkanlığının Uzakdoğu’dan Batı’ya taşınması gerçek bir ticari başarı ve fonksiyonel beslenmeye önemli bir katkı. Japonya ve Çin’den Avrupa ve Amerika’ya taşınan yeşil çay beraberinde ekstra bilgi ve kendi hazırlama kültürü ile o ülkelere gitmiş olabilir ama bizde biraz eksik yerleşti.

Gerçek yeşil çay -sağlık faydaları ve lezzeti açısından- market raflarında gördüğümüz klorlu çay poşetlerine hapsedilmiş, oksitlenmiş yeşil tozdan çok farklı bir içecek.
Aktarlarda açıkta satılan yeşil çayların da tazeliğinden, iyi üretim aşamalarından geçip geçmediğinden ve menşeinden emin olmak çok güç.

Yerli pazardaki kaliteli yeşil çay eksiğine bir de çayı hazırlarken yaptığımız hatalar eklenince yeşil çay gerçekten tanınmaz oluyor. Ve bu nedenle size yeşil çaya bayıldığını veya hiç sevmediğini söyleyen birisinin gerçek referans üzerinden bir fikir sahibi olup olmadığını anlamak zor.

cay

Yeşil çayın sağlık faydalarından gerçek anlamda yararlanabilmek, gerçek tat ve aromasına ulaşabilmek için üç şey gerekli:

1. Kaliteli yeşil çay
2. Doğru demlik
3.Doğru demleme

KALİTELİ YEŞİL ÇAY

Kitlesel pazarda değil ancak butik ölçekte ülkemizde de kaliteli yeşil çaya ulaşmak mümkün.

Satın alacağınız yeşil çayın tazeliği hava ile ne kadar az temas ettiği ile çok ilişkili. O nedenle yeşil çay hava-ışık geçirmez pakette oksijensiz paketlenmiş olmalı. paket açıldıktan sonra aroma maddelerinin ve sağlık faydalarının devamlılığı için biçilen ömür genellikle en fazla 3 ay. İki üç hafta içerisinde çayın tüketilmesini öneren markalar da var.

yesil-cay

 

Geldiği ülke, bölge ve üretim/hasat tarihi yazmalı. Yeşil çayda son kullanma tarihinden çok hasat tarihi tazelik ve kalitesi için önemli. İlk hasat olarak adlandırılan Şubat-Nisan hasatı en kaliteli olarak biliniyor. Bir de daha ucuz yaz hasatı var.
Geldiği bölge açısından genellikle iki belirgin ülke var; Çin veya Japonya. Bu ülkelerden gelen çaylar genellikle geldiği alt bölgenin ismini taşıyor ve yetiştiği bölge ve iklim yeşil çayın karakterini etkiliyor.

Bu yıl Japonya’daki radyoaktif sızıntı nedeni ile Şubat-Nisan dönemi ilk hasatın Batı’ya ihraç edilip edilemeyeceği belirsiz ve bu nedenle Çin menşeli yeşil çaylar daha tercih edilir olacağa benziyor.

Çin mallarına karşı olan “düşük kalite” imajı yeşil çay için çok geçerli değil. Japon yeşil çayından farklıca karakterde ve farklı bir işleme tekniği sonucu lezzeti farklı ama kimilerince çok tercih edilir ve kaliteli bir yeşil çay. Ben de Çin’de üretilen yeşil çayları bizim damak zevkimize daha yakın buluyorum.

Alacağınız yeşil çay yapraklarının mümkün olduğunca tüm ve kırılmamış olması tazeli açısından önemli. Ayrıca farklı aromalarla karıştırılıp piyasaya sunulanlar, aroması verilmek isteden diğer içeriğin aroma ekstresi yerine kendisini içermeli.
Örneğin portakallı yeşil çay içerisinde iri yeşil yaprakları ve portakalın kuru parçalarını içermeli, sentetik aromasını değil. Kimyasal aroma içermediğinden emin olmak için etiketli ve markalı ürün almak en doğru seçim. Dökme satılan çaylarda etiket okuma şansınız olmayacak.

nar-ve-yesil-cay

 

Yeşil çay yaprakları arasında ufak çay saplarının olması kalitenin düşüklüğünü göstermez, bu sadece yeşil çayın kendisinden hafif şekerli bir tadı olacağının işareti. Çay saplarında şeker ve amino asitlerler var.

Kuru yeşil çay yapraklarının açık veya koyu renkte olması da kalitesinden çok işleme tekniği ile ilişkili.

Çay yapraklarının iki üç tanesinin beraberce ufak boncuk şekline getirilip kurutulması ile oluşan mini küreler de kullanımı pratik ve kaliteli yeşil çaylar. Bu küreler sıcak suda kolayca açılıyor.

cay-boncuklari

 

DOĞRU DEMLİK

Kaliteli bir yeşil çayın lezzetini ve sağlık faydalarını açığa çıkaracak temel malzeme doğru seçilmiş bir demlik. Bizim de gerçek bir yeşil çay hazırlarken kaçırdığımız önemli noktalardan birisi bu. Evlerde sıklıkla kullanılan çelik veya aliminyum demliklerin malesef bu değerli çayı hazırlamada yeri yok.

Metal sallama delikli kapsüller veya süzgeçli çay maşalarıda yeşil çayın tüm özelliklerinin açığa çıkmasına engel olan türden malzemeler.

Demlik içerisinde yeşil çay yaprakları daha sebest hareket alanı buldukları için aktif maddelerin suya karışması daha etkin oluyor.

Yeşil çayın gerçek tadı ile tanışmak ve antioksidan maddelerin en iyi şekilde suya karışması sağlamak için bugün kabul gören malzemeler dökme demir, toprak, porselen ve belki son yıllarda popüler olmaya başlayan cam demlikler.

Dökme demir demlikler ısıyı en iyi dağıtan ve koruyan demlikler. Japonya’da yeşil çay hazırlamak için kullanılıyor ve bugün dünyanın her yerinde bulmak mümkün. ( ilgilenenler için Türkiye’de de Bodum’un iyi bir modeli var)

japon-demlik

 

Toprak demliklerin kullanım geleneği ise Çin’den geliyor ve evinizde dökme demir demlik olmasa da toprak bir yeşil çay demliği mutlaka olmalı.
Toprak demliklerin türleri, kullanılan kilin özellikleri, demliklerin şekli, kapakların şekli ve her birinin yeşil çayın tat ve aromasına nasıl etkide bulunduğu konusunda sonsuz bilgi mevcut.

toprak-demlikler

 

Hem dökme demir, hem de toprak demlikler adeta ömürlük ve kullandıkça içerisinde yaptığınız yeşil çayın tadına katkıları artıyor. Kullanılmışlar bu nedenle daha makbul.

Yeşil çay demliklerinin (demir ve toprak olanlar) sadece yeşil çay demlemek için kullanılması önemli. yeşil çay demliğinizde siyah çay veya diğer bitki çaylarını hazırlamanız da yeşil çayın tadını etkileyecek.

Porselen demlikler yeşil çay demlemek için demir ve toprak demlikler kadar olmasa da fena sonuç vermiyor. Çay içerisindeki taninlere, antioksidanlara ve diğer aroma maddelerine muamelesi çelik ve diğer metallerden daha iyi.

cay-2

 

Cam demlikler moda ve bu sıralar çok yaygın ama çayın lezzetinden çok çay oluşurkenki görselliği izlemek isteyenler için. Yaprakların su içerisinde hareketi etkileyici görünüyor ancak ısıyı koruması ve aroma oluşumundaki katkıları daha kısıtlı.

caydanlik

 

DOĞRU DEMLEME

Yeşil çay yapraklarının demlenmesinde doğru malzeme kadar suyun kalitesi ve ısısı da önemli.

Belki söylemeye gerek yok ama yeşil çay daima iyi su ile yapılmalı.

Suyun ısısına gelince; mutfaklarımızda bizlerin yaptığı en büyük yeşil çay demleme hatalarından birisi, çayı hazırlarken kaynar su kullanmak.

Yeşil çayın kalitesi artıkça, demlendiği suyun sıcaklığı düşmeli. Bu nedenle ideal yeşil çay demleme ısısı 60-80 derece arasında olmalı.

Mutfak termometreniz yoksa net olarak ölçmek mümkün değil ama genel olarak yeşil çay uzmanlarınca da bilinen kaynama noktasından sonra suyu 2-3 dakika bekletmenin ısıyı 70-80 dereceye, 5 dakika kadar bekletmenin yaklaşık 60 dereceye düşürdüğü.

Çinliler ve Japonlar kaynar suyu çayı servis yapacakları bardaktan bardağa geçirerek soğutuyor, ve aslında böylece çay bardaklarını da önceden ısıtmış oluyorlar.

Yeşil çay yaparken kaynayan su kullanırsanız aroma ve besin öğelerinin çoğunu kaybedip acımsı sek bir fincan yeşil içecek içmiş olursunuz. Acılığa engel olmak için o nedenle kaynar su kullanmaktan kaçının.

Ayrıca sıcak suyu kuru çay yapraklarının üzerine dökmek yerine önceden sıcak su koydoğunuz demliğinize en son çayı eklemelisiniz.

SÜRE

Doğru yeşil çay demlerken demleme süresi yeşil çayda en fazla 2-3 dakika olmalı. Bu süreyi uzatırsanız çayınız olmaması gerektiği kadar acı olacak.

Yeşil çaydaki kafeini almak istemiyorsanız, bu kafeini kısmen uzaklaştırmak için çayı demledikten sonra 30sn kadar sonra demleme suyunu demlikten süzmeniz faydalı olur. Yeşil çay içerisindeki kafein genellikle ilk 30sn içerisinde suya karışır bu suyu atıp yeni demleme suyu eklemeniz kafeini uzaklaştırmanıza yardım eder.

Yeşil çayın içerisinde bulunan amino asitler ve şeker 60 derecede açığa çıkar. Burukluk veren taninler ise 80 derecelerde. İçimi kolay, hafif şekerli yeşil çay için 60 derecelik bir su yeterli gelecektir.

Şeker demişken yeşil çay içerken yapılan hatalardan biriside çaya şeker, tatlandırıcı veya bal karıştırmak. Bu tür eklemeler de çayın özelliğini tamamen bozar türden.

Herkese “gerçek yeşil çay” keyifli bir haftasonu.

Kaynak:http://www.ozgunform.com/saglikli-mutfak/caylar/yesil-cay-demleme-rehberi/

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir